PAPENDRECHT – Een Officier van Dienst van de politie en een andere politieagent hebben zaterdag 10 oktober 2026 geweld gebruikt tegen een professionele journalist die foto’s en video’s maakte van een uitslaande brand bij het Nanengat in Papendrecht. De agenten vonden dat de journalist vanwege de rookontwikkeling en zijn eigen veiligheid moest vertrekken. Toen de verslaggever aangaf ‘gewoon zijn werk te willen doen’, werd hij door de twee politiemensen vastgepakt en met geweld over straat meegesleept. De politie erkent inmiddels dat het politieoptreden onterecht was.
Op beelden van het incident is te zien en te horen hoe de Officier van Dienst zegt niet met de journalist in discussie te gaan. De journalist legde vervolgens uit wat zijn rechten zijn en wat de afspraken met de politie zijn. Vervolgens wordt de verslaggever door de twee politiemensen vastgepakt en over straat meegesleurd. De journalist beschikte over een geldige Landelijke Politieperskaart, droeg deze op dat moment om zijn nek.
Politie erkent fout
De politie heeft inmiddels erkend dat de agenten niet op deze manier hadden mogen optreden. Tegenover het AD verklaart een politiewoordvoerder dat de persfotograaf vanwege de rookontwikkeling werd weggestuurd. Daarbij ontstond volgens de politie het nodige geduw en getrek. De woordvoerder noemt het handelen van de betrokken agenten ‘onterecht’. „De journalist mag natuurlijk zelf bepalen of die in de rook wil lopen”, aldus de politie tegenover het AD. De politie is inmiddels met de betrokken partijen in gesprek. De journalist ontkent overigens dat hij in de rook stond en voert aan dat zelfs de brandweerlieden zonder ademlucht op dezelfde plek stonden.
Officier van Dienst betrokken bij geweld
Opvallend aan de zaak is dat een van de betrokken politiemensen een Officier van Dienst (OvD) was. Deze leidinggevende politiefunctionaris hoort, meer nog dan de ‘normale agent op straat’ op de hoogte te zijn van de gemaakte afspraken. Binnen de politie bestaan specifieke afspraken en instructies over de omgang met journalisten die in het bezit zijn van een Landelijke Politieperskaart. Ook Officieren van Dienst worden hierover geïnformeerd. Het uitgangspunt is dat professionele journalisten bij incidenten hun werk zoveel mogelijk onbelemmerd kunnen uitvoeren.
Andere professionals mochten blijven
Een ander opvallend punt is dat het incident plaatsvond terwijl andere professionals zich in hetzelfde gebied bevonden. Zo liep ook de Officier van Dienst van de geneeskundige hulpverlening in het gebied rond en waren er brandweerlieden zonder ademlucht aanwezig. Zij werden niet op dezelfde manier door de politie weggestuurd en konden wel gewoon hun werk blijven doen en werden niet weggesleurd.
De betrokken agenten voerden de rookontwikkeling en de eigen veiligheid van de journalist aan als reden voor hun optreden. Waarom juist de journalist met geweld moest vertrekken, terwijl andere hulpverleners daar zelfs zonder bescherming konden blijven staan, is nog niet duidelijk.
Wat zijn de rechten van journalisten?
De Landelijke Politieperskaart wordt uitgegeven via de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en wordt erkend door de ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De kaart is onder meer bedoeld voor professionele journalisten die verslag doen van branden, ongevallen, demonstraties, rellen en andere incidenten. Tussen de NVJ en de politie zijn afspraken gemaakt over de toegang van deze journalisten tot gebieden die voor het overige publiek zijn afgezet. Uitgangspunt is dat journalisten met een politieperskaart hun werkzaamheden zoveel mogelijk onbelemmerd kunnen uitvoeren. Zij zijn daarbij in beginsel zelf verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid en eigendommen. Wel moeten zij ervoor zorgen dat zij hulpverleners niet hinderen en geen sporen vernielen.
Meldpunt
Het gebeurt met enige regelmaat dat professionele journalisten bij incidenten problemen ondervinden met politiemensen. Daarbij gaat het onder meer om het zonder voldoende grond wegsturen van verslaggevers, het met zaklampen in camera’s schijnen om opnamen te belemmeren, het afpakken van fotoapparatuur. De Nederlandse Vereniging van Journalisten heeft een speciaal Meldpunt Politie & Pers waar journalisten melding kunnen maken van dergelijke incidenten. In veel gevallen wordt naar aanleiding van dit soort voorvallen een klacht ingediend bij de politie. Ook naar aanleiding van het incident in Papendrecht zal een officiële klacht worden ingediend. De journalist zal zich bij de klachtenprocedure laten bijstaan door een advocaat van de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Bij de behandeling van klachten en eventuele interne onderzoeken kan de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten (VIK) van de politie een rol spelen. Tijdens de klachtenprocedure wordt gekeken naar het optreden van de betrokken politiemensen en de vraag of daarbij volgens de geldende regels is gehandeld. Afhankelijk van de uitkomst kunnen onder meer excuses of een eventuele schadevergoeding aan de orde komen.
Imagoschade
Journalisten lopen bij onterecht handelen door agenten vaak imagoschade op. Omstanders en andere hulpverleners zien namelijk van afstand alleen dat de politie in actie komt tegen journalisten en gaan er daarbij vaak onterecht vanuit dat de politie op dat moment terecht handelt en dat dat journalist maar ‘gewoon moet luisteren’. Het resulteerde onlangs nog in scheldpartijen vanuit omstanders richting pers. “Respectloze klootzak” zo werd geoordeeld, nadat agenten pers weg wilden sturen bij een grote brand in de regio. Dat in bijna alle gevallen achteraf excuses volgen vanuit de politie richting politieperskaarthouders, is bij het grotere publiek onbekend.
De politie heeft het optreden van de agenten in dit geval inmiddels al wel publiekelijk als onterecht bestempeld in het Algemeen Dagblad. Of het incident ook nog verdere gevolgen heeft voor de betrokken politiemensen en of zij eventueel bijscholing krijgen over de regels is nog niet bekend. Het incident is vastgelegd door omstanders en op een bodycam die de verslaggever voor zijn veiligheid droeg.
